“Gidip geleceksin, güzel olacak” demek kolay. Ama bir işveren ya da bir hoca karşınıza geçip “peki orada tam olarak ne öğrendin?” diye sorduğunda cevap verebilmek gerekiyor. Bu sayfa tam olarak o cevabı hazırlamakla ilgili.
Yetkinlik nedir?
Program rehberi yetkinliği şöyle tanımlar: bilgi, beceri ve tutumların birleşimi. Üçü birden olmadan yetkinlik olmuyor.
- Bilgi: ne bildiğiniz. Örneğin bir kurumun nasıl işlediği, bir ülkenin sosyal hizmet sistemi, bir alanın terminolojisi.
- Beceri: ne yapabildiğiniz. Bir etkinlik düzenlemek, bir sunum yapmak, bir çocuk grubunu yönetmek, yabancı dilde iletişim kurmak.
- Tutum: nasıl yaklaştığınız. Belirsizlikle baş edebilmek, farklılığa açık olmak, sorumluluk almak, inisiyatif kullanmak.
İş görüşmelerinde ayırt edici olan genellikle üçüncüsüdür. Bilgi öğrenilir, beceri geliştirilir; ama “tanımadığı bir ülkede, tanımadığı insanlarla, bilmediği bir işi yapmayı göze almış” olmak farklı bir şey anlatır.
Bir ESC projesinde neler kazanılır?
Yabancı dil
Sınıfta öğrenilen dil ile günlük hayatta kullanılan dil aynı şey değil. Projede dil bir ders değil, araçtır: alışveriş yaparken, iş arkadaşınıza bir şey anlatırken, doktora derdinizi söylerken kullanırsınız. Çoğu gönüllü ev sahibi ülkenin dilinden de bir şeyler öğrenir.
Kültürlerarası yetkinlik
Farklı ülkelerden gönüllülerle aynı evi ve aynı işi paylaşmak, kitaptan öğrenilemeyecek bir şey öğretir: aynı davranışın farklı kültürlerde farklı anlama geldiğini. Bu, uluslararası çalışan her kurumda aranan bir niteliktir.
Bağımsız yaşam
Kendi yemeğini yapmak, bütçesini yönetmek, resmi bir işi kendi başına halletmek, bir sorunu kendi çözmek. Türkiye’de aile yanında yaşayan bir genç için bu, deneyimin belki de en dönüştürücü kısmıdır.
Mesleki deneyim
Projeler gerçek kurumlarda yürür: dernekler, okullar, sosyal hizmet merkezleri, çevre kuruluşları, kültür merkezleri. Yaptığınız iş gerçek bir işin parçasıdır. Sosyal hizmetler, gençlik çalışması, çevre, eğitim, kültür-sanat gibi alanlarda kariyer düşünen biri için bu, CV’de gerçek bir satırdır.
Proje ve organizasyon becerisi
Çoğu gönüllü zamanla kendi küçük etkinliğini düzenler: bir atölye, bir gösteri, bir kampanya. Planlamak, bütçe tutmak, insanları bir araya getirmek, sonucu değerlendirmek. Bunlar aktarılabilir becerilerdir.
Kendini tanıma
En az ölçülebilir ama çoğu gönüllünün en çok konuştuğu kazanım bu. Neyi sevdiğinizi, neyi yapamadığınızı, baskı altında nasıl davrandığınızı öğreniyorsunuz.
Youthpass: kazanımın belgesi
Youthpass, Avrupa Birliği’nin yaygın öğrenme kazanımlarını belgelemek için kullandığı araçtır. Program rehberine göre Avrupa Dayanışma Programı faaliyetlerine katılan her genç Youthpass sürecinden geçme ve sonunda Youthpass sertifikası alma hakkına sahiptir.
Belgeyi vermek kuruluş için isteğe bağlı değildir: katılımcı talep ederse zorunludur.
Youthpass nasıl çalışır?
Youthpass sadece proje sonunda verilen bir kâğıt değil, bir süreçtir. Rehber, Youthpass yaklaşımının projenin başından itibaren kullanılmasını önerir. Proje boyunca ne öğrendiğinizi fark etmeniz, üzerine düşünmeniz ve kendi kelimelerinizle yazmanız beklenir. Mentörünüz ve ev sahibi kuruluş bu konuda size destek olmakla yükümlüdür.
Sertifika iki bölümden oluşur. İlk bölümde projeye ait bilgiler ve imzalar yer alır. İkinci bölümde ise sekiz anahtar yetkinlik başlığı altında, kazanımlarınızı kendi ifadenizle yazarsınız. Youthpass sertifikası sayfamızda belgenin nasıl doldurulduğunu ve nasıl talep edileceğini ayrıntılı anlattık.
Pratik bir uyarı: belgeyi ev sahibi kuruluşunuzdan ülkeye dönmeden en az bir hafta önce isteyin. Son güne bırakılan Youthpass ya eksik çıkar ya da hiç çıkmaz.
Youthpass ne değildir?
Dürüst olalım: Youthpass bir diploma ya da mesleki yeterlilik belgesi değildir. Kendi başına iş getirmez, denklik sağlamaz.
Değeri şurada: kazanımlarınızı yapılandırılmış ve anlatılabilir hale getirir. Bir iş görüşmesinde “bir yıl İtalya’daydım, güzeldi” demekle, “engelli gençlerle çalışan bir merkezde haftalık atölyeler yürüttüm, dördü İtalyanca olmak üzere on beş atölye planladım” demek arasındaki farkı Youthpass süreci yaratır.
Bu yüzden sertifikayı proje bitiminde alelacele doldurmayın. Proje boyunca not tutun. Ne zaman ve nasıl talep edeceğinizi Youthpass sertifikası sayfamızdan öğrenebilirsiniz.
Peki ya CV ve iş hayatı?
Deneyimi CV’nize yazarken iki şeye dikkat edin:
- Kurum adını ve görev tanımını yazın, “gönüllülük yaptım” demekle yetinmeyin.
- Somut çıktı verin. Kaç kişiye ulaştınız, kaç etkinlik yaptınız, hangi dilde çalıştınız.
Europass CV bu deneyimi yazmak için uygun bir biçim sunar ve Youthpass ile aynı çerçeveyi kullanır.
Bir de şunu unutmayın: gönderen kuruluşunuz döndükten sonra Youthpass sertifikanızın bir kopyasını ister. Bu, projenin kapanış evraklarından biridir.
Ve programın kendi amacı
Program rehberi, faaliyetlerin katılımcıların kişisel, eğitsel, sosyal, kültürel, yurttaşlık ve mesleki gelişimine katkı sunmasını ve böylece istihdam edilebilirliklerini artırmasını hedefler. Yani kazanım sizin şansınıza bırakılmış bir yan etki değil, programın açıkça yazılmış amacıdır.
Bu amacın neden bu kadar önemsendiğini merak ediyorsanız, Avrupa Birliği neden bu programlara para harcıyor? sayfasına bakın.
